Actualiteit

Herdenkingsplechtigheid op 8 mei 2017
Toespraak Mevr. Chris Reniers

Dames en heren,

Met al uw titels en hoedanigheden,
Beste aanwezigen, waaronder de schoolkinderen en de oud-strijders zeker een aparte vermelding verdienen

Het is een eer dat ik u hier vandaag mag toespreken, de dag waarop we de overwinning op nazi-Duitsland herdenken en vieren. Deze dag is in bepaalde landen nog altijd een officiële feestdag. Zeker nu, 72 jaar na het einde van Wereldoorlog II, mogen en moeten we deze dag gedenken.

We zijn het verplicht aan al de slachtoffers van deze gruwelijke periode, zeker nu rechtstreekse getuigen zeer zeldzaam worden. Dat een aantal hier nog aanwezig zijn, moeten we als een voorrecht beschouwen. We moeten hun beleving, hun woorden, hun gezichten en hun lijden doorgeven, vooral aan de jongste generaties hier aanwezig…

72 jaar geleden werd officieel een einde gesteld aan Wereldoorlog II, een van de meest gruwelijke periodes uit onze geschiedenis. Generaties hebben er de naweeën van gedragen. Zoveel doden, zoveel lijden… Onnoemelijke wreedheden: de wereld die in brand stond gedurende bijna 6 jaar.

Deze afschuwelijke periode leidde tot de oprichting van wat uiteindelijk de Europese Unie geworden is, met de bedoeling een dergelijk bloedvergieten nooit meer toe te laten. En meer dan 70 jaar is men er in geslaagd de vrede te bewaren in West Europa. Ik vergeet hierbij zeker Kosovo niet… Maar 72 jaar geleden is een lange periode.
En hoewel wij pleiten voor een meer sociaal Europa, met meer gelijkheid, zonder sociale dumping, erkennen wij deze verdienste. En nu staat die Europese Unie opnieuw onder druk, vooral door rechtse nationalisten. En bij velen vervaagt de herinnering. Doelbewust bij sommigen…

Daarom, jongens en meisjes, hier aanwezig, 11 en 12-jarige scholieren, is een initiatief zoals vandaag heel erg belangrijk. Want oorlog richt een nietsontziende ravage aan bij de mens, in de natuur en in onze cultuur, in alle culturen...

Voor jullie moet iets van 72 jaar geleden niet altijd duidelijk zijn, soms zelfs onvoorstelbaar. En hoewel jullie leerkrachten proberen om die duiding te geven, is de vermindering van de lessen geschiedenis op school geen goede zaak. Essentiele kennis van ons verleden helpt immers om de toekomst te maken, helpt ons om niet dezelfde fouten te maken. Initiatieven zoals de Dossin-kazerne, ook verplichte bezoeken aan bijvoorbeeld Auchswitz en Breendonk zijn zeer aan te bevelen. Jongens en meisjes hier aanwezig, jullie zijn onze toekomst.

Zo gelijk en zo divers. Samen op school, samen op de drempel van volwassenheid, maar divers wat huidskleur, geloof, gender betreft. Maar hopelijk allemaal met mooie kansen in het verschiet. En ook daar draait het om: dat jullie allen gelijke kansen krijgen….

Bij ons leven we al meer dan 70 jaar in vrede. Elders in de wereld is dat niet het geval. Daar woeden bloedige conflicten. De conflictenteller (http://conflictenteller.nl/) telt momenteel 53 actuele strijdtonelen. Conflicten waar veel kinderen slachtoffer zijn. Bloedige conflicten die worden veroorzaakt door hebzucht, door fanatisme en door nationalisme. Op televisie zien we de beelden ervan, gruwelijke beelden.

Conflicten zoals in Syrië beroeren de wereld maar verzinken soms in onverschilligheid. Vluchtelingen zijn op zoek naar onderdak en naar bescherming. Zij verdienen onze hulp, onze compassie, ons mededogen. Er is echter veel werk aan de winkel Sommigen bekijken hen niet als mensen wel als overlast. Nochtans moet hun lijden ons opstandig maken; moet ons telkens opnieuw motiveren om te ijveren voor vrede en een vredevolle toekomst.

Dames en heren, beste kinderen, vrede is een werkwoord. Het is een voortdurende inspanning die ons soms wanhopig maakt of ze ooit realiteit zal worden. Maar telkens opnieuw moeten we in ons zelf de kracht vinden om te streven naar een vredevolle wereld. In plaats van afbreken, zoals velen nu doen met bijvoorbeeld onze sociale bescherming en onze waarden, moeten we opbouwen. Dat zijn we niet alleen diegenen verschuldigd die voor ons gevochten hebben in beide wereldoorlogen maar ook de generaties van jongeren en kinderen die hun leven nog moeten beginnen.

Daarom kan het belang van democratie en van universele waarden als gelijkheid, vrijheid en broederlijkheid nooit overdreven worden. Vrede is voortdurend inspanningen leveren om een vredevolle maatschappij op te bouwen, om met respect met elkaar om te gaan, om niet toe te laten dat mensen tegen elkaar uitgespeeld worden, om voortdurend de ongelijkheid in deze wereld aan te pakken en om de economische belangen niet te laten primeren op de menselijke.

Het is afstappen van het idee dat we beter zijn omdat we Vlaming zijn; of omdat we moslim of katholiek zijn of jood zijn of omdat onze ouders rijker zijn. Hoeveel conflicten zijn er niet begonnen omwille het denken van beter te zijn, dat we een betere god hebben, een beter volk zijn? En daarom moeten we elke dag opnieuw daartegen opkomen opdat oorlog niet meer zal kunnen…

Degenen die nu hun rug draaien naar Europa dragen een zware verantwoordelijkheid. Degenen die zich buiten de democratie zetten, die omwille van hun extremisme denken beter te zijn, zich distantiëren van een collectieve verantwoordelijkheid en zich extremistisch opstellen, begaan een zware misdaad tegen de menselijkheid.

Jongens en meisjes, jullie opdracht is opkomen tegen onrecht, tegen armoede, tegen haat, tegen uitsluiting, tegen pesten – en dat begint al op school. Julie moeten bewijzen slimmer te zijn dan de vorige generaties. Vrede is niet vanzelfsprekend, maar is een ideaal dat ieders inzet dag na dag verdient om onze voorgangers en voorouders te gedenken die met inzet van hun leven gevochten hebben om ons een betere wereld te geven. Soms waren ze niet veel ouder dan jullie nu…

En omdat oorlog geen optie is, met dan die vreemde paradox dat er voor de vrede soms gevochten moet worden, wil ik graag een gedicht van Geert Van Istendael citeren:

Gij zult niet doden, Mattheus 5.21
En als de beulen komen, wat doen wij
Als zij de volle vrouwen opensteken
En kleine kinderen de botten breken
Is pacifisme dan padvinderij
Is heel onze moraal soms rijstebrij
Ik weet het niet. Los ik een dodend schot
Of kijk ik naadloos toe hoe zij het
Leven
Vernielen dat door mij werd prijsgegeven
Als ik niet dood verdien ik het schavot

Laat ons nooit vergeten hoe waardevol vrede is… Laat ons nooit onze sterke overtuiging en kracht verloochenen dat humanisme en menselijkheid maar ook schoonheid en mededogen van de wereld een betere plaats zal maken.

Tot slot nog het gedicht van Leo Vroman, ‘Vrede’ genaamd:

Kom vanavond met verhalen
Hoe de oorlog is verdwenen
En herhaal ze honderd malen
Alle malen zal ik wenen…

Dank u wel

Chris Reniers
Gent, 8 mei 2017

 

Deel deze tekst via :

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn